Klaas (81) uit Lochem slaat stroom van zonnepanelen op in thuisbatterij: ‘Ook zonder zon heb ik mijn eigen stroom’

3 feb. 2022

Het elektriciteitsnet zit bomvol en groene stroom terugleveren aan het net, levert straks weinig meer op. Een thuisbatterij - die zelf opgewekte stroom opslaat - is voor steeds meer mensen dé oplossing. Zoals voor Klaas Hallenga uit Lochem. ,,Over een paar jaar is een thuisbatterij doodnormaal.”

Op het dak van de woning van Klaas Hallenga in Lochem liggen 22 zonnepanelen. De groene stroom die hij opwekt en niet direct gebruikt, ging voorheen het elektriciteitsnet op. Zonde, dacht Hallenga. Dus kocht hij drie jaar terug een thuisbatterij, waarop hij de overtollige stroom opslaat.

,,Zeker op zonnige dagen produceren mijn zonnepanelen veel meer stroom dan ik op dat moment gebruik”, vertelt Hallenga. ,,De thuisbatterij slaat het overschot op en ik gebruik het later alsnog. Schijnt de zon niet en zet ik de wasmachine aan of ga ik stofzuigen? Dan levert de thuisbatterij de stroom die nodig is.”

80 centimeter
De thuisbatterij staat in de ruimte waar ook zijn cv-ketel hangt. Het is een wit apparaat, van zo’n 80 centimeter breed en 70 centimeter hoog. Via een app op zijn iPhone ziet hij hoeveel stroom er in de batterij zit en aan welke apparaten in huis het levert. ,,Op dit moment is mijn vrouw aan het strijken en zie ik precies hoeveel stroom naar de strijkbout gaat.”

Gebruik thuisbatterij groeit snel
Nu nog hoort Hallenga bij een kleine groep, een paar duizend Nederlanders, die gebruikmaakt van een thuisbatterij. De verwachting is dat zelfopslag de komende jaren een flinke vlucht neemt. Vooral omdat subsidie op het terugleveren van groene stroom aan het net de komende jaren verdwijnt. Eigen zonnepanelen worden daarmee financieel minder interessant, tenzij je de groene stroom zelf opslaat.

Sowieso ga ik ervan uit dat over een paar jaar tienduizen­den huishou­dens over een thuisbatte­rij beschikken

Paul van der Klooster, Zonneplan
Bovendien is zelfopslag een oplossing voor het overvolle elektriciteitsnet. Dat barst uit zijn voegen omdat netbeheerders het snelle tempo van de energietransitie niet kunnen bijbenen. Steeds vaker kunnen mensen met zonnepanelen hun stroom niet meer aan het net kwijt. De komende jaren zijn miljardeninvesteringen gepland om die capaciteit te vergroten. Om de druk een beetje van de ketel te halen, pleiten netbeheerders als Liander en Enexis voor subsidies op thuisbatterijen. Het kabinet denkt daarover na.

In Duitsland en België al heel gewoon
De invoering van zo’n subsidie is volgens directeur Paul van der Klooster van Zonneplan uit Zwolle een goed idee. Zijn bedrijf installeerde vorig jaar zonnepanelen op daken van ruim 30.000 woningen en is daarmee marktleider in Nederland. ,,Thuisopslag van groene stroom is noodzakelijk. Door subsidie in te voeren, zou het gebruik van thuisbatterijen een vlucht nemen. Sowieso ga ik ervan uit dat over een paar jaar tienduizenden huishoudens over een thuisbatterij beschikken.”

Paul van der Klooster, eigenaar en directeur van Zonneplan uit Zwolle. ,,Ook hier zal de massa de komende jaren de thuisbatterij ontdekken."
Zonder subsidie is een thuisbatterij financieel nog weinig interessant. Afhankelijk van de opslagcapaciteit liggen de kosten al snel tussen de 5000 en 10.000 euro. In Duitsland en België, waar wel subsidies bestaan, is het al veel gewoner dat mensen eigen stroom opslaan in een thuisbatterij. ,,Dat zal in Nederland niet anders zijn”, denkt Van der Klooster. ,,Ook hier zal de massa de komende jaren de thuisbatterij ontdekken.”

De auto als thuisbatterij
Dat denkt ook Puk van Meegeren, programmamanager energie in huis bij Milieu Centraal. Hij ziet dat ons energiesysteem steeds afhankelijker wordt van wind en zon. En aangezien wind en zon niet op ieder moment van de dag beschikbaar zijn, zal energieopslag belangrijker worden. ,,Denk aan de buurtbatterij, waarin de hele straat de zelf opgewekte stroom opslaat. Thuisbatterijen zullen ook sterk opkomen, al pleiten wij er wel voor goed te kijken naar de slimste keuze. Voor het milieu is het niet per se goed als straks ieder huishouden een thuisbatterij heeft.”

De meeste thuisbatte­rij­en zijn gebaseerd op lithium-ion. Die hebben de vervelende eigenschap dat ze oververhit kunnen raken en in brand vliegen

Van Meegeren denkt daarom aan slimme oplossingen, zoals het gebruik van de elektrische auto als thuisbatterij. De komende jaren stappen honderdduizenden Nederlanders over op elektrisch rijden. Steeds meer elektrische auto’s zijn óók geschikt om stroom op te slaan en aan de woning te leveren als er behoefte aan is. ,,Zo sla je twee vliegen in één klap en hoef je niet een extra thuisbatterij aan te schaffen.”

De elektrische auto als thuisbatterij, een aantal kan het al. De verwachting is dat dit in de toekomst heel gewoon wordt.

Veiligheid in orde?
Hoewel de thuisbatterij een logische oplossing lijkt, zijn er ook mensen die vraagtekens plaatsen. Zoals Marcel Paques, oprichter en bestuurslid van Energie Coöperatie Epe en opslagexpert bij Energie Samen Gelderland. ,,Ik ben groot voorstander van batterijopslag in woningen, maar onder voorwaarde dat het veilig is”, zegt Paques. ,,De meeste thuisbatterijen zijn gebaseerd op lithium-ion, dezelfde soort accu’s als in laptops en mobiele telefoons. Die hebben de vervelende eigenschap dat ze oververhit kunnen raken en in brand vliegen. Als we dit type thuisbatterijen op grote schaal introduceren, houd ik mijn hart vast.”

Paques hoopt dat er thuisaccu’s op de markt komen die zijn gebaseerd op andere technieken. Hij wijst op de zeezoutbatterij van een bedrijf uit Wezep. ,,Die techniek is niet brandgevaarlijk en bovendien is dit type batterij wel recyclebaar.”